دیدن صحنه زمین خوردن پدر یا مادر سالمند، یکی از ترسناکترین لحظات برای هر فرزندی است. واکنش غریزی ما در این لحظه این است که فوراً به سمت آنها بدویم و سعی کنیم آنها را از زمین بلند کنیم. دست نگه دارید! این کار اشتباهترین واکنش ممکن است و میتواند باعث آسیب جدی به ستون فقرات شما یا تشدید شکستگی احتمالی در سالمند شود.
این راهنما به شما یاد میدهد چطور در ۷ مرحله ایمن، بدون فشار به کمر خودتان و با حفظ کرامت سالمند، او را از زمین بلند کنید. اگر پرستار یا مراقب هستید، تسلط بر این تکنیک بخشی ضروری از مهارتهای شغلی شماست.
⛔ چه زمانی نباید سالمند را تکان دهید؟ (تماس فوری با ۱۱۵)
قبل از هر اقدامی، شرایط را بررسی کنید. اگر یکی از علائم زیر را دیدید، به هیچ وجه سعی نکنید او را بلند کنید و فوراً با اورژانس تماس بگیرید:
- درد شدید در لگن یا ران: اگر سالمند نمیتواند پایش را تکان دهد یا یکی از پاها کوتاهتر/چرخیده به نظر میرسد (نشانه شکستگی لگن).
- ضربه به سر: اگر بیهوش شده است، گیج است، یا خونریزی از گوش و بینی دارد.
- درد گردن یا کمر: احتمال آسیب نخاعی وجود دارد.
- تشنج یا سکته: اگر زمین خوردن به دلیل حمله قلبی یا مغزی بوده است.
مرحله ۱: آرامش و بررسی وضعیت (۱–۲ دقیقه)
کنار سالمند بنشینید (روی زمین) و با لحنی آرام با او صحبت کنید. نفس عمیق بکشید تا استرس خود را به او منتقل نکنید. بپرسید: «کجایت درد میکند؟». تمام بدن او را برای کبودی، خونریزی یا تورم بررسی کنید. اگر درد شدید ندارد، به مرحله بعد بروید.
مرحله ۲: غلتیدن به پهلو
سالمند را تشویق کنید که خودش حرکت کند (این کار به شما نشان میدهد چقدر توان دارد). از او بخواهید:
- سرش را به سمتی که میخواهد بچرخد، برگرداند.
- دستی که سمت مخالف است را روی سینه بگذارد.
- زانویش را خم کند و با کمک شما به آرامی به پهلو بچرخد.
نکته: شما فقط حمایتکننده هستید؛ او را «هل» ندهید.
مرحله ۳: حالت چهار دست و پا
از سالمند بخواهید در همان حالت پهلو، دستهایش را زیر شانه فشار دهد و آرام بلند شود تا روی چهار دست و پا (مثل حالت خزیدن) قرار بگیرد. اگر زانو درد دارد، یک حوله یا بالش زیر زانوهایش بگذارید.
مرحله ۴: آوردن صندلی کمکی
یک صندلی محکم (بدون چرخ) را جلوی سالمند بگذارید. اگر صندلی دوم دارید، آن را پشت سر سالمند بگذارید تا بعد از بلند شدن روی آن بنشیند.
مرحله ۵: تکنیک بلند شدن (حرکت شوالیه)
این حساسترین مرحله است:
- از سالمند بخواهید دستهایش را روی نشیمنگاه صندلی بگذارد (تکیه دهد).
- پای قویتر خود را جلو بیاورد و کف پا را کامل روی زمین بگذارد (حالت زانو زدن یکطرفه یا حالت شوالیه).
- شما پشت سر سالمند بایستید، دستتان را دور کمر او (یا کمربندش) حلقه کنید.
- با شمارش ۱-۲-۳، از او بخواهید با فشار دست روی صندلی و فشار پای قوی، خودش را بالا بکشد. شما فقط تعادل او را حفظ کنید، وزن او را بلند نکنید.
مرحله ۶: چرخش و نشستن
وقتی ایستاد، عجله نکنید. بگذارید چند ثانیه دستانش را روی صندلی نگه دارد تا فشار خونش تنظیم شود. سپس به آرامی بچرخد و روی صندلی بنشیند.
بعد از بلند شدن چه کنیم؟
حتی اگر سالمند میگوید «حالم خوب است»، تا یک ساعت او را تنها نگذارید. به دنبال علائم زیر باشید:
- سرگیجه یا حالت تهوع (نشانه احتمالی ضربه مغزی خاموش).
- سفت شدن عضلات یا کبودی که کمکم ظاهر میشود.
- ترس از راه رفتن (که باید با فیزیوتراپی درمان شود).
اگر سالمند شما مکرراً زمین میخورد یا شما توان جسمی لازم برای کمک به جابهجایی او را ندارید، تنها ماندن او در خانه ریسک بزرگی است. حضور یک مراقب باتجربه میتواند امنیت او و آرامش خیال شما را تضمین کند.
مشاوره رایگان برای استخدام پرستار همراه سالمند