پاسخ به سوالات پرتکرار: از لجبازی در خوردن قرص تا قطع خودسرانه دارو
سالمندم دارویش را تف میکند چه کنم؟ آیا میتوانم قرص فشار خون را وقتی نرمال است قطع کنم؟ پاسخ به ۵ چالش رایج و کلافهکننده خانوادهها در دارو دادن به سالمندان.
پاسخ: این رفتار ناشی از «پارانویا» (بدبینی) یکی از علائم شایع زوال عقل است و هرگز نباید با دعوا یا منطق با آن مقابله کنید. بحث کردن با بیمار آلزایمری فقط مقاومت او را بیشتر میکند.
راهکارهای عملی:
- دارو را با یک خوراکی شیرین (مثل یک قاشق مربا یا پوره سیب) بدهید و بگویید «این ویتامین تقویتکننده است».
- اجازه ندهید او جعبههای دارویی و مراحل آمادهسازی را ببیند. قرص را در آشپزخانه آماده کنید و با آرامش برای او بیاورید.
- از یک فرد سوم (ترجیحاً فردی با روپوش سفید مثل پرستار یا داروساز محل) کمک بگیرید؛ سالمندان معمولاً حرف «افراد غریبهی متخصص» را بهتر از فرزندانشان میپذیرند.
پاسخ: مطلقاً خیر. این کار میتواند یک کوکتل شیمیایی کشنده ایجاد کند.
چرا خطرناک است؟ اولاً بسیاری از قرصها نباید خرد شوند (باعث افت شدید فشار یا مسمومیت میشوند). ثانیاً ترکیب پودر چند داروی مختلف در آب، میتواند باعث واکنش شیمیایی آنها با یکدیگر قبل از ورود به بدن شود.
راه حل: لیست داروها را به پزشک بدهید و بخواهید فرمولاسیون شربت آنها را تجویز کند یا داروهای غیرضروری را حذف کند.
پاسخ: ریختن قطره چشم حتی برای افراد جوان هم سخت است. اگر خودتان حضور دارید، از او بخواهید روی تخت دراز بکشد. اگر او تنهاست، این روش را آموزش دهید:
- از یک وسیله کمکی به نام «قطرهچکان راهنما (Eye Drop Guide)» که در داروخانهها موجود است و روی چشم فیکس میشود استفاده کنید.
- روش آسان: چشمها را ببندد، سر را به عقب خم کند، قطره را در گوشه داخلی چشم (نزدیک بینی) بچکاند و سپس پلک بزند تا قطره وارد چشم شود.
پاسخ: این یکی از خطرناکترین اشتباهات مراقبین خانگی است. فشار خون پدر شما به خاطر مصرف آن دارو نرمال است، نه اینکه بیماریاش درمان شده باشد!
قطع ناگهانی داروهای فشار خون (مخصوصاً بتابلاکرها) باعث پدیدهای به نام Rebound Hypertension (جهش ناگهانی فشار) میشود که عامل اصلی سکته مغزی در منزل است. هرگز، تحت هیچ شرایطی دارویی را خودسرانه قطع نکنید.
پاسخ: نگرانی شما کاملاً بجاست. بسیاری از سالمندان دچار پدیده «آبشار تجویز» (Prescribing Cascade) میشوند؛ یعنی داروی دوم را برای رفع عوارض داروی اول میخورند!
اقدام صحیح: تمام داروها (حتی گیاهی و ویتامینها) را در یک کیسه بریزید و از پزشک متخصص سالمندان (ژریاتریک) یا یک داروساز بالینی وقت بگیرید. از آنها بخواهید داروها را "بازبینی" (Medication Review) کنند. معمولاً میتوان ۲۰ تا ۳۰ درصد داروها را با نظر پزشک حذف کرد.
جنگیدن هر روزه بر سر خوردن دارو، هم شما را فرسوده میکند و هم رابطه عاطفی شما با پدر یا مادرتان را تخریب میکند. گاهی حضور یک پرستار حرفهای که با تکنیکهای روانشناختی دارو دادن آشناست، این تنش را کاملاً از خانه شما دور میکند. برای اعزام پرستار روزانه یا شبانهروزی با ما مشورت کنید.
مشاوره تلفنی با سرپرست پرستاری نیوشهتیم تحریریه نیوشه
تیم تحریریه نیوشه متشکل از کارشناسان پرستاری و مراقبت است که با هدف ارتقای دانش خانوادهها در زمینه نگهداری از عزیزانشان فعالیت میکنند.
مطالب مرتبط
مدیریت داروی سالمندان در منزل: جلوگیری از خطرات پلیفارماسی و تداخلات دارویی
تداخلات دارویی خطرناک در سالمندان: مسکنها، گیاهان دارویی و خوابآورها
در صورت فراموش کردن داروی سالمند چه کنیم؟ خطر دوبرابر کردن دوز
آیا خرد کردن قرص برای سالمند خطرناک است؟ لیست داروهای ممنوعه
نیاز به راهنمایی بیشتر دارید؟
اگر درباره شرایط مراقبت از عزیزانتان سوالی دارید، کارشناسان ما آماده پاسخگویی هستند. مشاوره اولیه کاملاً رایگان است.